Walter Zev Feldman’ın Osmanlı-Türk Müziği çalışmalarının araştırma pratiği, icrasal yönü ve uluslararası dolaşım açısından incelenmesi

Özet

Bu çalışma, Prof. Walter Zev Feldman’ın Osmanlı-Türk müziği alanındaki araştırmaları ve icra pratiğiyle şekillenen bilimsel ve müzikal birikiminin, uluslararası iş birlikleri aracılığıyla konser, kayıt, arşiv, yayın ve eğitim faaliyetlerine nasıl taşındığını incelemektedir. Araştırmanın temel savı, Feldman’ın Osmanlı-Türk müziğine yönelik çalışmalarının Türkiye’den Amerika’ya tek yönlü bir aktarım modeliyle açıklanamayacağıdır. Bu çalışmalar, Feldman’ın aile kökleri, kişisel hafızası ve bilimsel merakıyla şekillenen, farklı müzik kültürlerini karşılaştırmaya dayalı entelektüel yönelimi ile Osmanlı-Türk müziğinin icraya dayalı aktarım geleneği arasında kurduğu karşılıklı ilişki içinde gelişen çok katmanlı bir süreç olarak değerlendirilmektedir. Araştırmada Feldman’ın yayımlanmış çalışmaları ve kişisel anlatısının yanı sıra CD kitapçıkları, konser programları, gazete yazıları, kurumsal duyurular ve kişisel internet sitesinde yayımladığı mesleki kronoloji, tarihsel doküman incelemesine dayalı bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Feldman’ın tarihsel etnomüzikoloji alanındaki çalışmalarında görülen tarih yazımı yaklaşımı, “yerel olarak üretilen modernlik” kavramı çerçevesinde; tarihsel repertuvarın belgeler aracılığıyla yeniden kurulup icraya aktarılmasına yönelik projeleri ise Amerikan etnomüzikolojisinde geliştirilen “bi-müzikalite” kavramı çerçevesinde incelenmiştir. Bulgular, Feldman’ın 1969’dan itibaren sürdürdüğü araştırma amaçlı Türkiye ziyaretleri sırasında Fatih Salgar, Hurşit Ungay ve Necdet Yaşar gibi müzisyenlerle gerçekleştirdiği meşk ve icra çalışmalarının, onun çok kültürlü icra deneyiminin oluşumunda belirleyici olduğunu göstermektedir. Bu deneyim, Feldman’ın tarihsel etnomüzikoloji alanındaki kuramsal ve yöntemsel yönelimlerini açıklamaktadır. Feldman’ın Bronx’tan Boğaziçi’ne uzanan müzikal yolculuğunda, Osmanlı saray ve tekke müziklerinde karşılaştığı içsel ve metafizik yönelimli estetik, kendi müzikal geçmişiyle yeni bir ilişki kurmasına ve bu geçmişi yeniden değerlendirmesine olanak sağlamıştır.