Türk Müziği

Osmanlı-Türk Müziği araştırmalarında metodoloji, eğitim ve uluslararasılaşma: Walter Feldman’ın 3. Uluslararası Rast Müzik Kongresi’ndeki konuşmasının söylem analizi

Hasan Said Tortop — Fri, 26 Jun 2026 00:00:00 +0000

Osmanlı-Türk müziği araştırmaları alanında uluslararası ölçekte en etkili araştırmacılardan biri olan Walter Zev Feldman, tarihsel müzikoloji, etnomüzikoloji ve Osmanlı kültür tarihi alanlarını bir araya getiren çalışmalarıyla alanın metodolojik yönelimlerini önemli ölçüde etkilemiştir. Özellikle Osmanlı müziğinin tarihsel gelişimi, notasyon sistemleri, tasavvuf müziği, kültürlerarası etkileşimler ve araştırma yöntemleri üzerine geliştirdiği görüşler, günümüz Osmanlı-Türk müziği çalışmalarında temel referans noktaları arasında yer almaktadır. Bu araştırmanın amacı, Feldman’ın 3. Uluslararası Rast Müzik Kongresi’nde gerçekleştirdiği konuşmayı söylem analizi yöntemiyle inceleyerek Osmanlı-Türk müziği araştırmalarına ilişkin temel görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmada veri kaynağı olarak kongrede gerçekleştirilen söyleşinin video kaydı kullanılmış, konuşma metni transkripsiyon ve çeviri işlemlerinin ardından tematik söylem analiziyle değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda Feldman’ın söylemlerinin yedi temel tema etrafında şekillendiği belirlenmiştir: metodolojik yetersizlikler, disiplinlerarasılık ve tarihsel etnomüzikoloji, tür ve usûl merkezli analiz gerekliliği, dil yetkinliği ve akademik donanım, uluslararasılaşma ve akademik dolaşım, Osmanlı müziğinin çok kültürlü kökenleri ile geleceğe yönelik dönüşüm ve reform söylemi. Bulgular, Feldman’ın Osmanlı-Türk müziği araştırmalarının gelişimini metodolojik çeşitlilik, disiplinlerarası iş birlikleri, çok dilli akademik yetkinlik ve uluslararası bilimsel etkileşimle ilişkilendirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, Feldman’ın görüşlerinin yalnızca mevcut durumu değerlendiren eleştirel bir yaklaşım sunmadığını, aynı zamanda Osmanlı-Türk müziği araştırmalarının geleceğine yönelik kapsamlı bir akademik yol haritası önerdiğini ortaya koymaktadır.

Walter Feldman’ın From Rumi to the Whirling Dervishes kitabının incelemesi

Esra Kılınç — Fri, 26 Jun 2026 00:00:00 +0000

Bu çalışma, Walter Feldman’ın From Rumi to the Whirling Dervishes: Music, Poetry, and Mysticism in the Ottoman Empire (2022) adlı eserini eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Kitap, Mevlevî geleneğinin tarihsel, estetik, müzikal ve tasavvufî boyutlarını kapsamlı biçimde ele almaktadır. Müzik, şiir, ritüel ve tasavvuf düşüncesi arasındaki karmaşık ilişkileri Osmanlı kültürel dünyası bağlamında değerlendirmektedir. Feldman, Mevlevîliği sadece imparatorluk sınırları içerisinde şekillenmiş bir izole yapı olarak değil, Anadolu, İran ve daha geniş İslam dünyasıyla etkileşim içerisinde gelişen çok katmanlı bir etkileşim havzasının ürünü olarak ele almaktadır. Tarihsel etnomüzikoloji, müzikoloji, kültür tarihi, edebiyat ve tasavvuf araştırmalarını bir araya getiren disiplinlerarası yaklaşımıyla eser, Mevlevî ayininin yapısal evrimini ve ritüel içerisindeki merkezi konumunu derinlemesine çözümlemektedir. Bu makalede, kitabın temel bölümleri ekseninde, Mevlevîliğin kurumsallaşma süreci, Mevlevi ayininin tarihsel gelişimi, ney sazının sembolik ve müzikal konumu, Mevlevî kültüründe müziğin işlevi ve ayin repertuvarının yapısal özellikleri kitapta nasıl ele alındığı incelenmiştir. Kitapta, makam, usul, bestecilik teknikleri ve şiir-müzik ilişkisine yönelik ayrıntılı analizler yer almakta olup, bu durum kitabın müzikolojik değerin artırmaktadır. Feldman belirli müzikal formların tarihsel kökenlerine ilişkin yorumlar ortaya koymuştur. Osmanlı, Anadolu, İran ve Orta Asya müzik gelenekleri arasında bağlantılar kurması da oldukça dikkat çekicidir. Teknik verileri tarihsel ve kültürel yorumlarla bütünleştiren bu kitap, Mevlevî mûsikîsini yüzyıllara sarih, dinamik bir düşünce ve sanat sistemi olarak tanımlayan temel bir başvuru kaynağı niteliğindedir. Zengin görsel materyaller, kapsamlı kaynakça, ayrıntılı sözlük ve indeks bölümleri de eserin akademik değerini artırmaktadır. Bu yönleriyle kitap, Osmanlı-Türk müziği, etnomüzikoloji ve tasavvuf araştırmaları alanlarında önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır.

Walter Feldman ile Osmanlı-Türk müziği üzerine görüşme: Tarih yazımı, kuram ve gelecek perspektifleri

Cevahir Karaca — Fri, 26 Jun 2026 00:00:00 +0000

Bu görüşmede, Osmanlı müziği araştırmalarının önde gelen isimlerinden Walter Feldman, Cevahir Karaca'nın soruları çerçevesinde kendi akademik serüvenini, Osmanlı müziği tarih yazımına ilişkin değerlendirmelerini ve alanın geleceğine yönelik metodolojik önerilerini paylaşmaktadır. Feldman, Osmanlı müziğine yöneliş sürecini şekillendiren kişileri, kaynakları ve akademik deneyimleri aktarırken, Ali Ufkî ve Kantemiroğlu gibi temel yazılı kaynakların Osmanlı/Türk müzik tarihinin yeniden değerlendirilmesindeki belirleyici rolünü vurgulamaktadır. Görüşmede, Osmanlı müziğinin 17. ve 18. yüzyıllardaki tarihsel dönüşümü; Fars, Bizans ve Türk müzik geleneklerinin etkileşimi; makam, entonasyon ve özellikle usûl anlayışının tarihsel gelişimi ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Feldman ayrıca Osmanlı müziği tarih yazımında ideolojik yaklaşımları eleştirmekte; müzikoloji, etnomüzikoloji ve tarihsel etnomüzikolojiyi bütünleştiren disiplinlerarası araştırma anlayışının gerekliliğine dikkat çekmektedir. Osmanlı tarihi, şiir araştırmaları, Mevlevî müziği, Persianate müzik geleneği, Bizans müziği ve Türk dünyası makam gelenekleriyle karşılaştırmalı çalışmaların alanın gelişimi açısından taşıdığı önem üzerinde durmaktadır. Görüşme, Osmanlı/Türk müziğinin tarihsel gelişimini bilimsel yöntemlerle yeniden değerlendirmeye yönelik güncel yaklaşımları ortaya koyması ve gelecekteki araştırmalara kuramsal ve metodolojik bir çerçeve sunması bakımından önemli bir kaynak niteliğindedir.

Walter Feldman'da Osmanlı-Türk müziği eğitiminin temelleri

Demet Aydınlı Gürler — Sun, 02 Aug 2026 00:00:00 +0000

Walter Feldman, Osmanlı-Türk müziğinin tarihsel gelişimi, repertuvar oluşumu, makam sistemi ve saray müzik çevreleri konusunda önde gelen araştırmacıdır. Bu zamana kadar çalışmaları müzikolojik perspektiften ele alınmış olup, müzik eğitimi ve pedagojisi ekseninden bütüncül olarak bakılmamıştır. Bu araştırmada Feldman’ın eserlerinde Osmanlı-Türk müziği eğitiminin pedagojik ve kurumsal temellerinin kodları ortaya konması amaçlanmıştır. Doküman analizi şeklinde yapılan araştırma sonucunda Feldman’ın Osmanlı-Türk müziği eğitimine ilişkin görüşleri pedagojik, kurumsal, toplumsal ve tarihsel olmak üzere dört ana tema ve onyedi alt tema altında incelenmiştir. Bulgular, Feldman’ın Osmanlı-Türk müziği eğitimini yalnızca eser öğretimine dayalı teknik bir süreç olarak değil; meşk, usta-öğrenci ilişkisi, işitsel bellek, repertuvar aktarımı, icra deneyimi, sosyal çevreler, kurumsal yapılar ve himaye ilişkilerinin birlikte işlediği çok katmanlı bir aktarım sistemi olarak ele aldığını göstermektedir. Ayrıca Enderun, Mevlevîhâneler ve saray çevresinin müzisyen yetiştirme sürecindeki işlevleri ile XIX. yüzyıldan itibaren yaşanan kurumsal dönüşümlerin eğitim yapısına etkileri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, Feldman’ın tarihsel ve müzikolojik çözümlemelerinin yalnızca Osmanlı-Türk müziği tarihine değil, aynı zamanda müzik eğitimi tarihi alanına da önemli kuramsal katkılar sunduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulguların, Osmanlı-Türk müziği eğitimine ilişkin gelecekte yapılacak tarihsel, pedagojik ve karşılaştırmalı araştırmalara kavramsal bir çerçeve sağlaması beklenmektedir.

Walter Feldman’dan Doğu Akdeniz’e: Osmanlı-Türk müziği tarih yazımında müzik bilgisinin entelektüel tarihine doğru

Erdinç Yalınkılıç — Wed, 19 Aug 2026 00:00:00 +0000

Bu makale, Walter Feldman’ın Osmanlı-Türk müziği tarih yazımındaki katkısını yalnızca kullandığı kaynaklar ve ortaya koyduğu tarihsel bilgiler üzerinden değil, alanın soru sorma biçimini genişleten araştırma pratiği üzerinden ele almaktadır. Feldman’ın Osmanlı müziğine ilişkin başlıca çalışmaları ile Bizans, Orta Çağ İslam, Bizans-sonrası Rum Ortodoks ve Osmanlı teorik geleneklerine ilişkin seçilmiş literatür; kaynak ve aktör çeşitliliği, teori ile icra arasındaki ilişki, çok dillilik, filolojik aktarım, kavramsal yeniden üretim ve müzik bilgisinin dolaşımı açısından incelenmiştir. Feldman’ın çalışmaları, Osmanlı müziğini yazmalar, notasyonlar, repertuvarlar, kurumlar, icra pratikleri ve farklı topluluklardan aktörlerin bir arada değerlendirilmesiyle tarihsel olarak oluşan ve dönüşen bir alan olarak ele aldığını göstermektedir. Buradan hareketle Doğu Akdeniz, homojen bir kültürel bütün olarak değil, farklı teorik ve entelektüel çevreler arasındaki ilişkilerin uzun erimli biçimde araştırılabileceği bir tarih yazımsal ölçek olarak ele alınmaktadır. İncelenen literatürde köken ve aidiyet tartışmaları, makam-ēkhos ve teorik sistem karşılaştırmaları ile notasyon, repertuvar, arşiv ve çok dilli aktarım çalışmaları belirgin araştırma eksenleri olarak öne çıkmaktadır. Makalenin önerisi, bu birikimi “müzik bilgisinin entelektüel tarihi” çerçevesinde yeniden düşünerek teorik problemlerin farklı metinsel, dilsel, pedagojik ve kurumsal çevrelerde nasıl aktarıldığını, dönüştürüldüğünü ve yeniden kavramsallaştırıldığını araştırmaktır. Geç Bizans müzik teorisyeni Manuel Bryennios’un Harmonika’sı, Bizans klasik harmonik bilimi ile Orta Çağ İslâm nazariyatında karşılaşılan teorik problemler üzerinden bu yaklaşımın imkânlarını somutlaştırmaktadır. Buradaki karşılaştırma, Bizans’tan İslam dünyasına ya da Osmanlı nazariyatına kesintisiz bir aktarım zinciri kurmayı amaçlamaz. Bunun yerine Feldman’ın açtığı araştırma ufkunun Doğu Akdeniz’de müzik bilgisinin daha uzun erimli entelektüel tarihine doğru nasıl genişletilebileceğini tartışır. Böylece, süreklilik kadar dönüşüm, ayrışma ve yeniden kavramsallaştırmayı da Osmanlı-Türk müziği tarih yazımının araştırma problemleri arasına taşımayı hedeflemektedir.

Walter Feldman’ın tarihsel etnomüzikoloji yaklaşımı ışığında Mevlevî Âyinhanlığı: Vokal tefsir ve akustik heterofoni için bir analitik model

Serap Duran Subatan — Sat, 29 Aug 2026 00:00:00 +0000

Bu çalışma, Walter Feldman’ın tarihsel etnomüzikoloji yaklaşımı temelinde Mevlevî âyinhanlığındaki vokal icra estetiğini, tarihsel nota belgelerinin sunduğu yapısal göstergeler ile meşk ve performans bilgisi arasındaki ilişki üzerinden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı ve doküman analizi tekniğiyle yürütülmüş; Buhurizâde Mustafa Itrî’ye atfedilen Segâh Âyini, Kutb-ı Nâyî Osman Dede’nin Rast Âyini ve Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi’nin Sâbâ Âyini, Neyzen Emin Dede’nin derlediği nota-güfte mecmuasındaki nüshalar üzerinden karşılaştırmalı olarak çözümlenmiştir. Analiz, tarihsel kaynak-eleştirel çözümleme, şifahi aktarım ve icracı odaklı nota çözümlemesi olmak üzere üç boyutta yapılandırılmıştır. Bulgular, nota nüshalarının makam, usûl, güfte-hece yerleşimi ve biçimsel örgüyü göstermede güçlü; nefes, tahrir, mikro-zamanlama, tını ve eşzamanlı icra ayrıntılarını göstermede ise sınırlı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çerçevede “vokal tefsir”, şiir ile makam-usûl ilişkisinin icra boyutunu açıklamak üzere bu çalışmada işlevselleştirilen analitik bir kavram; “akustik heterofoni” ise doğrudan kanıtlanmış bir bulgu olarak değil, ney ile vokalin canlı icrada aynı melodik eksen çevresinde farklılaşabilmesini ileride ses kayıtlarıyla sınamak üzere önerilen analitik bir modeldir. Sonuç olarak çalışma, Mevlevî âyinhanlığını yazılı müzik metni, meşk geleneği ve performans bilgisinin kesiştiği tarihsel-estetik bir alan olarak değerlendirmekte; tarihsel nota belgelerinin yapısal çözümlemedeki olanakları ile canlı icraya ilişkin kanıt sınırlarını birlikte görünür kılmaktadır.

Feldman’ın Osmanlı-Türk müziği kuramlarının hesaplamalı etnomüzikolojik açından sınanması

Seyhan Canyakan — Mon, 31 Aug 2026 00:00:00 +0000

Bu makale, Feldman’ın Osmanlı-Türk müziğine dair altı ayrı kuramının açık erişimli SymbTr sembolik nota külliyatından (Karaosmanoğlu, 2012) alınan 149 peşrev ve saz semâîsi ile üç Mevlevi ayini örnekleminde, MakamKit adlı hesaplamalı müzikoloji analiz motoruyla sınamayı amaçlamaktadır. Her çalışma, Feldman’ın metninden önceden yön belirtilmiş hipotezler türetmiş olup, Spearman sıra korelasyonu, besteci-kümeli bootstrap, karma etkili modeller, kör kümeleme, besteci-gruplu çapraz doğrulama ve benzerlik sıralaması gibi yöntemlerle, çoklu karşılaştırma düzeltmeleri altında sınamıştır. Bulgular, altı çalışma boyunca ortak bir örüntü sergiler. Feldman’ın öngördüğü yönde kararlı bir kanıt hiçbir sınamada ortaya çıkmamış, buna karşılık en tutarlı ve tekrar eden sapma, terkibden seyre geçişin iki bağımsız sınamasında (Çalışma 1 ve Çalışma 2) ortaya çıkan karar-yakınsama ölçütünün beklenenin tam tersi yönde hareket etmesidir. Bu ters yönlü sinyalin dışında kalan sınamalar ise ya hiçbir kararlı örüntü üretmemiş ya da hiç sınanamamıştır. Usul-ezgi eklemlenmesinin dönemsel değişimi (Çalışma 3) modern nota yüzeyinde iz bırakmamış; model-nazire ilişkisi (Çalışma 4) doğrulanmış bir keşif değil, yalnızca uzman incelemesine aday bir öncelik sırası üretmiş; dört dönemlik periyodizasyon (Çalışma 5) doğal bir küme yapısı olarak geri kazanılmamış ve yalnızca kaba bir erken/geç ayrımı için sınırlı istatistiksel kanıt bulunmuş; Birinci Selâm’daki biçim-üslup ilişkisi (Çalışma 6) ise kaynak nota eksikliği nedeniyle hiç sınanamamış ve bir Aşama 1 kayıtlı protokol olarak sunulmuştur. Sonuç olarak, bu altı çalışma Feldman’ın etnomüzikolojik tarihsel tezini çürütmez. Bulgular, modern sembolik aktarım örneklemin ve seçilen ölçüm vekillerinin sınırları içinde okunmalıdır. Araştırmanın en önemli katkısı Osmanlı-Türk müziği kuramlarını denetlenebilir, yeniden üretilebilir bir hesaplamalı etnomüzikolojik çerçeveye taşımak ve bu çerçevenin nerede sessiz kaldığını dürüstçe belgelemesidir.

Feldman’ın çalışmaları çerçevesinde sözlü peşrev geleneğinin günümüzdeki izdüşümü: Kani Karaca’nın “TRT Peşrevi” örneği

Orkun Zafer Özgelen — Sat, 26 Sep 2026 00:00:00 +0000

Peşrev, Osmanlı-Türk müziğinin tarihsel süreç içerisinde biçimsel ve işlevsel dönüşümler geçiren temel türlerinden biridir. Günümüzde ağırlıklı olarak çalgısal bir form olarak tanımlanmasına karşın tarihsel kaynaklar, peşrevin farklı dönem ve kültürel çevrelerde sözlü olarak da icra edildiğini göstermektedir. Bu çalışma, tarihsel kaynaklarda belgelenen sözlü peşrev uygulamalarını Walter Feldman’ın değerlendirmeleri ekseninde incelemeyi ve bu uygulamaların günümüzdeki bir izdüşümünü Kani Karaca’nın “TRT peşrevi” icrası üzerinden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, Kani Karaca’nın Seyfettin Osmanoğlu’na ait Bayati peşrevinin melodik yapısı üzerine TRT sanatçılarının isim ve soyisimlerini yerleştirerek gerçekleştirdiği icra oluşturmaktadır. Araştırmada doküman incelemesi ve karşılaştırmalı müzikal analiz yöntemleri kullanılmış; kaynak nota ile Kani Karaca’nın icrası hane-mülazime organizasyonu, melodik yapının korunma ve değişme durumu, ses ekleme ve çıkarmalar, süslemeler, ritmik çeşitlemeler ve bölüm kısaltmaları bakımından karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda Karaca’nın peşrevin biçimsel ve melodik özelliklerini büyük ölçüde koruduğu; birinci, ikinci ve üçüncü hanelerde sınırlı melodik ve ritmik çeşitlemelere başvurduğu, dördüncü hanede ise melodik yapının daha belirgin biçimde değiştiği ve bölümün kısaltıldığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda TRT peşrevinin tarihsel sözlü peşrev geleneğinin doğrudan devamı olduğu ileri sürülmemekte; bunun yerine mevcut bir çalgısal peşrevin vokal hâle getirilmesi ve ezgiye yeni sözel unsurların yerleştirilmesi bakımından tarihsel sözlü peşrev ve söz giydirme uygulamalarıyla ortak bir icra mekanizması taşıdığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu bağlamda Kani Karaca’nın icrası, sözlü peşrev pratiğinin modern dönemdeki özgün bir izdüşümü olarak değerlendirilmektedir.

Walter Zev Feldman’ın Osmanlı-Türk Müziği çalışmalarının araştırma pratiği, icrasal yönü ve uluslararası dolaşım açısından incelenmesi

Zehra Tülin Değirmenci — Thu, 08 Oct 2026 00:00:00 +0000

Bu çalışma, Prof. Walter Zev Feldman’ın Osmanlı-Türk müziği alanındaki araştırmaları ve icra pratiğiyle şekillenen bilimsel ve müzikal birikiminin, uluslararası iş birlikleri aracılığıyla konser, kayıt, arşiv, yayın ve eğitim faaliyetlerine nasıl taşındığını incelemektedir. Araştırmanın temel savı, Feldman’ın Osmanlı-Türk müziğine yönelik çalışmalarının Türkiye’den Amerika’ya tek yönlü bir aktarım modeliyle açıklanamayacağıdır. Bu çalışmalar, Feldman’ın aile kökleri, kişisel hafızası ve bilimsel merakıyla şekillenen, farklı müzik kültürlerini karşılaştırmaya dayalı entelektüel yönelimi ile Osmanlı-Türk müziğinin icraya dayalı aktarım geleneği arasında kurduğu karşılıklı ilişki içinde gelişen çok katmanlı bir süreç olarak değerlendirilmektedir. Araştırmada Feldman’ın yayımlanmış çalışmaları ve kişisel anlatısının yanı sıra CD kitapçıkları, konser programları, gazete yazıları, kurumsal duyurular ve kişisel internet sitesinde yayımladığı mesleki kronoloji, tarihsel doküman incelemesine dayalı bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Feldman’ın tarihsel etnomüzikoloji alanındaki çalışmalarında görülen tarih yazımı yaklaşımı, “yerel olarak üretilen modernlik” kavramı çerçevesinde; tarihsel repertuvarın belgeler aracılığıyla yeniden kurulup icraya aktarılmasına yönelik projeleri ise Amerikan etnomüzikolojisinde geliştirilen “bi-müzikalite” kavramı çerçevesinde incelenmiştir. Bulgular, Feldman’ın 1969’dan itibaren sürdürdüğü araştırma amaçlı Türkiye ziyaretleri sırasında Fatih Salgar, Hurşit Ungay ve Necdet Yaşar gibi müzisyenlerle gerçekleştirdiği meşk ve icra çalışmalarının, onun çok kültürlü icra deneyiminin oluşumunda belirleyici olduğunu göstermektedir. Bu deneyim, Feldman’ın tarihsel etnomüzikoloji alanındaki kuramsal ve yöntemsel yönelimlerini açıklamaktadır. Feldman’ın Bronx’tan Boğaziçi’ne uzanan müzikal yolculuğunda, Osmanlı saray ve tekke müziklerinde karşılaştığı içsel ve metafizik yönelimli estetik, kendi müzikal geçmişiyle yeni bir ilişki kurmasına ve bu geçmişi yeniden değerlendirmesine olanak sağlamıştır.

Feldman’a göre Osmanlı-Türk müziğinde kurumsal yapılar ve kurumsallaşma

Çiğdem Eda Angı — Fri, 09 Oct 2026 00:00:00 +0000

Bu araştırmanın amacı, Walter Feldman’ın Osmanlı-Türk müziğine ilişkin tarihsel bulgularından hareketle, müziksel üretim, eğitim, icra ve aktarım süreçlerinin hangi kurumsal yapılar ve toplumsal ilişkiler içerisinde örgütlendiğini ortaya koymak ve Osmanlı-Türk müziğinde kurumsallaşma sürecini açıklamaktır. Araştırma, kurumsallaşmayı yalnızca resmî kurumların veya fiziksel yapıların varlığıyla sınırlamaması; meşk, patronaj, müzisyen dolaşımı, repertuvar aktarımı ve kurumlar arası etkileşim gibi süreklilik mekanizmalarını birlikte ele alması bakımından önem taşımaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın temel problemi, Feldman’ın çalışmalarında farklı bağlamlarda sunulan tarihsel bulguların Osmanlı-Türk müziğinde kurumsal yapılar ve kurumsallaşma mekanizmaları açısından nasıl bütüncül bir çerçevede açıklanabileceğidir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımında yürütülmüş ve doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Feldman’ın çalışmaları temel inceleme materyalini oluşturmuş; Berger ve Luckmann’ın kurumsallaşma yaklaşımı, Becker’ın Sanat Dünyaları yaklaşımı ve DeNora’nın patronaj ve müziksel üretimin toplumsal örgütlenmesine ilişkin yaklaşımı analitik çerçeve olarak kullanılmıştır. Bulgular; Saray, Enderun, Meşkhane, Mehterhane, Mevleviye ve diğer tarikat çevrelerinin müzik yaşamındaki işlevlerini, müzisyenlerin bu yapılar arasındaki dolaşımını ve patronajın süreklilik üzerindeki rolünü ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda Osmanlı-Türk müziğinde kurumsallaşmanın tek merkezli değil, farklı kurumlar, aktörler ve müziksel pratikler arasında gelişen çok merkezli ve dinamik bir yapı gösterdiği; meşk, müzisyen ve repertuvar dolaşımı, aktörler arası işbirliği ve patronajın temel kurumsallaşma mekanizmaları olduğu belirlenmiştir.